Vải nylon có thể phân hủy sinh học và thân thiện với môi trường không?

Hiện nay, nylon chắc chắn là một trong những loại vải phổ biến nhất trong thế giới thời trang nhưng lại không thể phân hủy. Do đó, vải nylon có thể phân hủy sinh học và nylon tái chế là những loại vải thay thế đang được mọi người sử dụng. Vậy chính xác nylon là gì, tác hại của nó là gì và các loại vải thay thế nó có thân thiện với môi trường không? Trong bài viết này, Dugarco sẽ giúp bạn giải đáp tất cả những thắc mắc này!

>>>> CLICK NOW: 12 types of vải thân thiện môi trường nhất hiện nay

1. Vải nylon là gì?

Nylon là một loại sợi tổng hợp hay nói cách khác là sợi nhân tạo, thuộc nhóm nhựa công nghiệp Polyamit. Nó là một loại nhựa có nguồn gốc từ dầu thô, được tạo ra sau khi trải qua các quá trình hóa học chuyên sâu với các sợi đàn hồi và chắc chắn. Nylon là loại vải đầu tiên trên thế giới mà tất cả các công đoạn sản xuất đều diễn ra trong phòng thí nghiệm, nhưng quy trình sản xuất của nó cực kỳ phức tạp.

Nó được phát minh vào năm 1935 bởi Wallace Carothers – một nhà hóa học người Mỹ làm việc tại công ty sản xuất hóa chất DuPont. Đầu những năm 30, ông đã sản xuất thành công nylon trong phòng thí nghiệm, điều mà trước đây chưa từng thấy trong ngành dệt may. Mãi đến năm 1939, phát minh của ông mới được công bố tại Hội chợ Thế giới ở New York.

Sự thành công của nylon bắt nguồn từ việc sử dụng nó để sản xuất tất cho phụ nữ vào những năm 1940. Tuy nhiên, với sự ra đời của Thế chiến II, nylon đã phát triển theo một hướng mới. Ni lông đã trở thành chất liệu lý tưởng để chế tạo các trang thiết bị quân sự như dây thừng, dù, áo chống đạn,... Hiện nay ni lông được sử dụng phổ biến trong ngành thời trang, dùng để sản xuất vải nylon có thể phân hủy sinh học, sản xuất đồ bơi, áo mưa, quần bó, tất và quần áo năng động.

>>>> BẤM VÀO ĐÂY: Top 5 Nhà sản xuất quần áo Việt Nam uy tín tốt nhất 2024

2. Vải nylon được sản xuất như thế nào?

Nylon là một loại nhựa có nguồn gốc từ các hóa chất như axit adipic, anhydrit maleic có chứa số lượng nguyên tử cacbon khác nhau và dầu mỏ. Để sản xuất nylon, các hóa chất này được kết hợp thông qua một quá trình gọi là polycondensation, tạo thành nylon 6,6 (một hợp chất hữu cơ). Quy trình sản xuất như sau:

• Bắt đầu với một monome polyamit được chiết xuất từ dầu thô có tên là axit diamine, các nhà sản xuất đã cho nó phản ứng với axit adipic.
• Sau đó, làm nóng thiết bị kết tinh để tạo thành chất lỏng nóng chảy và buộc nó vào máy quay. Đây là một thiết bị giống như vòi hoa sen có hàng chục lỗ nhỏ làm cứng chất này và tách nó thành các sợi mỏng.
• Quấn các sợi kết quả vào suốt chỉ, nơi chúng được kéo căng để tăng độ bền và độ đàn hồi. Đây là một trong những đặc điểm chính của nylon.

• Tiếp theo, các sợi này được quấn vào một ống chỉ khác để làm cho các phân tử polyme sắp xếp theo cấu trúc song song.
• Cuối cùng, các sợi nylon được xe thành các dải vải sẵn sàng để nhuộm và biến thành bất kỳ sản phẩm nào mà nhà sản xuất muốn. Hoặc nhà sản xuất có thể trộn nó với các loại sợi khác để tạo ra hàng dệt hỗn hợp.

3. Tại sao nylon lại phổ biến như vậy?

Trong nhiều thập kỷ, mặc dù nylon không phải vải có thể phân hủy sinh học, nhưng nó đã vẫn được sử dụng rộng rãi trong sản xuất đồ gia dụng và quần áo. Dưới đây là một số lý do tại sao nylon lại phổ biến đến vậy:

• Chất liệu nylon chắc chắn, bền và chống mài mòn tốt hơn một số loại vải.
• Quần áo làm từ nylon khô nhanh hơn các loại vải tự nhiên như cotton nhờ khả năng thấm hút và chống thấm nước thấp. Do đó, nó cũng thích hợp để sản xuất áo mưa hoặc ô.
• Sử dụng quần áo nylon rất tiện lợi vì bạn không cần phải ủi chúng.

• Ni lông là một chuỗi dài các phân tử có cùng công thức hóa học nhưng cách sắp xếp khác nhau, giúp chúng co giãn và đàn hồi. Vì vậy, nó tồn tại lâu hơn các loại vải khác như bông hoặc len và là ứng cử viên tuyệt vời để tạo ra trang phục thể thao năng động.
• Chất liệu này hấp thụ thuốc nhuộm tốt, chính vì lý do này mà nó thường được gọi là phần thưởng của ngành thời trang.
• Vải nylon được nhiều người coi là chất liệu thay thế phù hợp cho lụa.
• Ngoài ra, vải được ưa thích vì nó bền và có khả năng chống phai màu.

>>>> TÌM HIỂU THÊM:

• Len hữu cơ: Nó mang lại lợi ích gì cho bạn và môi trường
• Có phải tính bền vững của vải Tencel tốt cho môi trường?

4. Ưu nhược điểm của vải nylon tự hủy

Dưới đây là một số ưu điểm của nó nylon, và cũng là lý do tại sao vải nylon được sử dụng nhiều trong quần áo:

• Ưu điểm đầu tiên và lớn nhất của nylon là giá của nó. Giá thành sản xuất tương đối thấp, đặc biệt so với loại vải vốn được thiết kế để thay thế (như lụa) nên giá thành rẻ hơn so với các loại vải khác.
• Vải nylon có thể hạn chế nhăn và co rút.
• Nhanh khô.
• Nó tương đối dễ dàng để chăm sóc và rửa sạch.
• Vải dù nylon nhẹ nhưng có độ bền ổn định.
• Có đặc tính cách điện.
• Dễ nhuộm.

Nylon là loại vải đã cách mạng hóa thế giới vải tổng hợp và các mặt hàng thiết yếu hiện đại. Nó không chỉ là một loại vải không bền vững mà nhược điểm của nó cũng lớn hơn ưu điểm của nó. Dưới đây là một vài nhược điểm của vải ni lông phân hủy sinh học:

• Khả năng hút ẩm của loại vải này kém, không thấm hút mồ hôi trên da của bạn. Điều này khiến bạn cảm thấy nhớp nháp và có mùi trước khi hoạt động.
• Tệ hơn cả mùi cơ thể khó chịu là bạn sẽ tiếp xúc trực tiếp với một số hóa chất độc hại. Đó là những hóa chất được sử dụng để làm xà cạp nylon.
• Vải nylon giống như các loại vải tổng hợp khác, axit sunfuric, formaldehyde và xút là những hóa chất được sử dụng trong quá trình sản xuất nylon. Không chỉ vậy, nylon đôi khi được xử lý bằng chất làm mềm như limonene, pentene, terpineol và chloroform.
• Dễ dẫn đến dị ứng da khi mặc.
• Vải nylon dễ bị vón cục và tĩnh điện.
• Nhạy cảm với nhiệt và không chịu được ánh sáng mặt trời trực tiếp.
• Nó dễ dàng hấp thụ thuốc nhuộm và dầu khi giặt.

5. Nylon dùng để làm gì?

Trong những năm qua, vải nylon đã tiếp tục phát triển mạnh trong ngành thời trang. Nó chủ yếu được sử dụng trong sản xuất vớ nữ và thiết bị quân sự. Ngoài ra loại vải này còn được dùng may găng tay, quần short, áo khoác, áo sơ mi,…

Đặc biệt hơn, vải nylon cũng là một trong những loại vải phổ biến nhất để may các dụng cụ dã ngoại như lều, ủng leo núi và ba lô. Ripstop nylon là một loại nylon rất đặc biệt được sử dụng cho mục đích này. Nó được thiết kế chắc chắn và đảm bảo kín hơi để ngăn nước hoặc gió lọt vào.

Ngoài ra loại vải này còn đóng vai trò thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp khác. Cụ thể trong ngành đánh bắt cá, nylon sẽ được sử dụng để tạo thành dây và lưới đánh cá. Nó được sử dụng để làm bánh răng và vòng bi ô tô hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp. Không chỉ vậy, nó còn có tính ứng dụng cao trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, hay các dự án liên quan đến trang sức và dây đàn guitar.

6. Tác hại của vải nylon đối với môi trường

Cùng phân tích 3 tác hại chính của vải khó phân hủy:

6.1. Sản xuất quần áo

Mỗi loại vải nylon khác nhau sẽ có một quy trình khác nhau, bao gồm việc sử dụng dung môi và hóa chất để tạo ra sợi hoặc vải thành phẩm. Ngoài ra, để cải thiện màu sắc hoặc kết cấu, các hóa chất khác có thể được thêm vào vải. Tùy thuộc vào các hóa chất được sử dụng, các quy trình này đặt ra các mức độ rủi ro khác nhau đối với môi trường. Hóa chất được sử dụng trong sản xuất quần áo bao gồm formaldehyde và perchloroethylene, cả hai đều được phân loại là nguy hiểm.

Sau công đoạn sản xuất, vải nylon sẽ được kéo bằng chổi nước. Quá trình này có thể lãng phí một lượng lớn nước sạch và dẫn đến ô nhiễm nước bởi chất tẩy rửa hoặc các chất khác không thể loại bỏ khỏi nước. Cuối cùng là công đoạn nhuộm vải cần sử dụng một lượng lớn nước nóng để giặt và xả sau khi nhuộm. Vì vậy, chúng ta nên sử dụng vải tái chế hoặc vải nylon có thể phân hủy sinh học để giảm thiểu những tác hại này.

6.2. Tác động đến con người

Các nhà sản xuất sử dụng các hợp chất hóa học như thuốc tẩy và thuốc nhuộm nhân tạo trong khi sản xuất nylon. Và, khi thành phẩm được hoàn thành và bán cho người tiêu dùng, những hóa chất này vẫn có thể có trong sản phẩm. Con người sẽ bị ảnh hưởng xấu đến sức khỏe khi sử dụng những sản phẩm không an toàn này.

Thuốc nhuộm được sử dụng để sản xuất nylon là nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước. Khi con người sử dụng nguồn nước ô nhiễm này sẽ gây ra rất nhiều bệnh tật cho cơ thể. Ngoài ra, quá trình sản xuất thải ra môi trường một lượng đáng kể khí nitơ oxit. Đó là một chất độc có hại được gọi là khí nhà kính và gây hại cho môi trường gấp 300 lần so với carbon dioxide.

6.3. Tác động hậu tiêu dùng

Việc vứt bỏ quần áo nylon sau khi tiêu dùng cũng gây hại cho môi trường. Ni lông không thể phân hủy và mất nhiều thời gian để phân hủy hoàn toàn. Khi đốt vải nylon sẽ thải khói độc vào không khí gây ô nhiễm môi trường.

Vi nhựa từ vải không phân hủy sinh học có thể tồn tại trong khí quyển hàng thế kỷ và chúng cũng có thể thoát ra ngoài khi bạn rửa sạch. Điều đáng lo ngại hơn là khi vi sợi xâm nhập vào nguồn nước sẽ gây ô nhiễm nguồn nước. Tệ hơn nữa, khiến vô số loài cá trên thế giới bị ảnh hưởng do tiêu thụ chúng, rồi hệ sinh thái và môi trường bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

>>>> ĐỪNG BỎ LỠ:

• Vải Modal: Loại Vải Bền Vững Và Thân Thiện Với Môi Trường
  
• Vải Econyl: Nó là gì, cách sử dụng, tầm quan trọng, ưu và nhược điểm

7. Vải nylon có thể phân hủy sinh học không?

Câu trả lời cho câu hỏi này rất đơn giản: “Không, nylon không thể phân hủy sinh học”. Vải nylon thuộc loại nhựa nhân tạo vì nó có nguồn gốc từ dầu mỏ và được làm từ các hóa chất khác khó phân hủy tự nhiên. Trong khi đó, các loại vải khác như sợi gai dầu và bông có thể phân hủy sinh học trong vài thập kỷ hoặc ít hơn.

Phải mất mười đến năm mươi năm để một mảnh quần áo nylon phân hủy. Khi nylon bị phân hủy, nó biến thành axit terephthalic (TPA). Đây là hóa chất thường có trong chai nhựa nên việc mặc quần áo bằng chất liệu ni lông gây nguy hại cho sức khỏe môi trường.

Mặc dù nylon không thể phân hủy sinh học nhanh chóng nhưng nó có thể được tái chế. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi phải xử lý và sản xuất rộng rãi trước khi nó trở lại thành polyamit. Ngày nay, nhiều loại vải tự nhiên cũng bền hơn, bền hơn và tốt hơn cho môi trường. Nhắc đến đây phải kể đến vải nylon tự phân hủy. Lợi ích chính của loại vải này là nó có thể phân hủy tự nhiên trong các điều kiện môi trường nhất định. Vì vậy, nó sẽ không tồn tại trong tự nhiên hàng thập kỷ hoặc hàng trăm năm như nylon ban đầu.

8. Cách giảm thiểu tác động tiêu cực của ni-lông 

Mặc dù bất kỳ vật dụng hoặc quần áo nào làm từ vải nylon có thể phân hủy sinh học đều có hại cho sức khỏe môi trường, nếu bạn đã sở hữu những thứ làm bằng nhựa, bạn nên kéo dài tuổi thọ của chúng càng lâu càng tốt. Đây là cách giảm thiểu tác động tiêu cực và thân thiện với môi trường nhất. Bạn cần giữ cho quần áo hoặc đồ nhựa của mình không bị đưa vào bãi rác quá sớm. Trường hợp tệ hơn là nó bị cuốn vào đại dương và gây ô nhiễm.

Không chỉ vậy, bạn cần chú ý đến cách chăm sóc quần áo ni lông đúng cách. Luôn giặt chúng ở nhiệt độ thấp và nhẹ nhàng, hoặc bạn có thể cho chúng vào túi khi giặt để ngăn các hạt vi nhựa xâm nhập vào nước. Và sau khi giặt, nếu có thể, bạn nên phơi khô vì như vậy sẽ giúp quần áo giữ được phom dáng lâu dài. Cuối cùng, bạn không nên ủi quần áo bằng ni lông vì chúng có nguy cơ bị chảy do nhiệt.

9. Lựa chọn thay thế cho nylon

Nylon có nhiều tác động tiêu cực lớn đến môi trường, chính vì vậy có thể nhiều người muốn bỏ qua loại vải này. Thay vào đó, chúng ta có thể cân nhắc lựa chọn phiên bản nylon phân hủy sinh học thân thiện với môi trường hơn, sau đây là một số lựa chọn thay thế cho nylon mà bạn có thể tham khảo đến:

9.1. Vải nylon tái chế

Thay thế nylon bằng vải nylon tái chế là một lựa chọn lý tưởng. Ni lông tái chế được tạo ra bằng cách làm mới vải ni lông phế liệu, giúp giảm lượng ni lông thải ra bãi rác. Mục đích chính của loại vải này là giải cứu lưới đánh cá bị vứt bỏ trên biển và giúp họ có một khởi đầu mới.

Vải nylon tái chế tốt hơn nylon nguyên chất vì nó sử dụng ít nguyên liệu thô hơn và làm chệch hướng chất thải từ các bãi chôn lấp. Tuy nhiên, chúng vẫn là nhựa nên không thể phân hủy. Chúng ta vẫn chưa thể nói nylon tái chế là hoàn toàn thân thiện với môi trường. Nhưng chúng giảm ít nhiều tác động tiêu cực đến môi trường so với nylon.

9.2. Vải nylon phân hủy sinh học

Một giải pháp khác là vải nylon có thể phân hủy sinh học – một loại vải có thể phân hủy tự nhiên trong những điều kiện môi trường nhất định. Nó có hai loại bao gồm:

• Nylon tổng hợp phân hủy sinh học: Chúng ta có thể tham khảo vải Amni Soul. Nó là một polyamit và một vật liệu tổng hợp như nylon, nhưng nó có thể phân hủy sinh học và được chứng nhận Oeko-Tex Standard 100. Vải phân hủy sinh học trong 5 năm, nhanh hơn khoảng 10 lần. so với hầu hết các vật liệu tổng hợp khác.
• Nylon sinh học: Loại ni lông này được sản xuất không sử dụng dầu thô và có nguồn gốc từ các nguồn tái tạo. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chúng sẽ thân thiện với môi trường, vì chúng vẫn được hình thành từ việc sử dụng các nguồn tài nguyên thuần túy để tạo ra. Mặc dù những loại vải này không thân thiện với môi trường 100% nhưng chúng vẫn tốt hơn vải nylon nguyên chất.

9.3. Vải econyl

Ngoài vải nylon có thể phân hủy sinh học, econyl là một loại vải thay thế phổ biến mà chúng ta có thể sử dụng. Econyl là một dạng vải nylon tái chế và nó có thể tái chế 100%. Cả chất thải trước và sau tiêu dùng đều được nhà sản xuất sử dụng để tạo thành vải econyl. Ví dụ, họ sử dụng lưới đánh cá, vải cũ, vải phế liệu, thảm cũ, v.v để sản xuất econyl. Những vật liệu này không chứa bất kỳ chất nào có hại cho sức khỏe con người.

10. Tương lai của nylon

Mong rằng trong tương lai, việc sử dụng ni lông sẽ được cải thiện và thay vào đó, người dân sẽ chuyển sang xu hướng sử dụng ni lông tái chế hoặc vải ni lông tự phân hủy. Bởi vì quá trình sản xuất nylon rất tốn năng lượng, một lượng lớn điện, nước, hóa chất độc hại và các sản phẩm dầu mỏ được sử dụng. Không chỉ vậy, không khí bị ô nhiễm còn là hệ quả của quá trình sản xuất loại vải này.

Trong những năm gần đây, các thương hiệu như Swedish Stockings, Eileen Fisher và Aquafil có xu hướng sử dụng nylon tái chế trong quá trình sản xuất sản phẩm của mình. Cùng với đó, các nhà nghiên cứu vẫn đang nghiên cứu thêm nhiều cách tái chế nylon trong lĩnh vực thời trang mà không đến từ khai thác dầu khí. Hiện tại có rất ít chất thay thế khả thi cho các monome dầu mỏ và với giá xăng dầu tiếp tục biến động, nhận thức về khủng hoảng khí hậu của người dân cũng tăng lên. Những điều này sẽ dẫn đến sự phát triển của các giải pháp thay thế vải nylon thay thế cho các thành phần nylon hiện tại.

Không thể phủ nhận nylon là một loại vải có một số đặc điểm khiến nó có tính ứng dụng cao. Tuy nhiên, đến đây chắc hẳn bạn đã trả lời được câu hỏi: vải nylon có thể phân hủy sinh học không? Vì vậy, bạn nên cân nhắc khi lựa chọn và sử dụng các loại vải không có khả năng phân hủy và có thể gây ra nhiều tác hại cho môi trường như nylon. Vui lòng liên hệ với Dugarco ngay lập tức nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào!

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: 59 Đức Giang, Đức Giang, Long Biên, HN
• Điện thoại: 024 3655 7930
• Email: dugarco@mayducgiang.com.vn
• Website: https://dugarco.com/vi/

>>>> BÀI VIẾT LIÊN QUAN:

• Vải deadstock là gì? Hướng dẫn về thời trang bền vững
  
• Mọi thứ bạn cần biết về vải rayon bền vững

Hoang Ve Dung

Dugarco dưới sự lãnh đạo và dẫn dắt tài ba của Ông Hoàng Vệ Dũng đã từng bước trở thành nhà sản xuất quần áo lớn của Việt Nam, cung cấp quần áo cho nhiều thương hiệu nổi tiếng đến từ nhiều quốc gia khác nhau như Anh, Mỹ, Úc.